گلهای فصلی در باغ شما
بهعلت تنوع فراوان گلهای فصلی شناسایی انواع فراوان آنها زمان زیادی از عمر شما را به خود اختصاص خواهد داد. با گسترة فراوانی از رنگ، ارتفاع، عادات رشدی و زمانهای شکوفهدهی، برای هر منظور و هر نوع باغی میتوانید یک گل فصلی پیدا کنید.
اگر به دنبال روشهای جالبی برای لذت بردن از این گیاهان در حیاط و یا باغ خود میگردید، ما برای شروع چند پیشنهاد به شما ارایه میکنیم، برخی از باغبانهای مبتدی از پارکها و باغهای عمومی برای طراحی خود الهام میگیرند. از آنجا که پارکها با استفاده از رنگهای زیبای تابستانی گلهای فصلی در باغچهبندیها، ردیفها یا خطوط گلکاری شده مورد توجه قرارمیگیرند، این نمایشهای چشمگیر یک مبتدی را تشویق به تجربه چند گیاه در منزل میکند که اغلب به صورت اجتناب ناپذیری همان طرح ردیفی را در خانه خود پیاده میکنند، متاسفانه گرتهبرداری (تقلید) از گلکاریهای بزرگ عمومی و استفاده از آن در باغ خانگی به ندرت رضایت بخش میباشد. چون در مقیاس کوچک بودجه صرف شده بهصورت اجتناب ناپذیری بسیار افزایش خواهد یافت. و شما مجبور خواهید بود برای گیاه، آمادهسازی خاک و نگهداری باغچه، مبالغ زیادی بپردازید که عاقلانه نیست. طرحهای رسمی و منظم و ردیفی که در یک باغ یا پارک عمومی ممکن است زیبا باشد، در یک باغچه کوچک و شخصی خیلی یکنواخت و زشت به نظر میآید. استفاده از ردیفهای گلکاری فقط در چند مورد مناسب و بجاست: در طول پیادهروهای منتهی به ورودی مورد نظر، به صورت لبهگذاریهای مارپیچ برای معین کردن مسیرها و بسترها یا برای ایجاد یک باغ منظم، برای اینکه با یک ساختمان به خصوص هماهنگی داشته باشند. اما بسیاری از ما دور گیاهان باغچه میکشیم، چون به مهارت خودمان در طراحی اعتماد نداریم. یک خط مستقیم مانند یک شرط با اطمینان به نظر میرسد، بنابراین در این حد میمانیم و هرگز فراتر نمیرویم. اگر کمی خلاق باشید، از راههای زیادی که توسط آن میتوانید گلهای فصلی را به باغچه اضافه کنید تعجب خواهید کرد.
فقط گلهای فصلی
در بعضی مکانها، ممکن است که تصمیم بگیرید که فقط یک بستر از گلهای فصلی داشته باشید. گیاهانی را که بهطور ویژه پرورش داده و یا بهطور انحصاری بهخاطر ارتفاع یا رنگ انتخاب میشوند، برای این نوع طراحی ایدهآل میباشند. این گلهای فصلی انبوه و یک شکل مانند گل آهار Zinnia spp. ، همیشهبهار Calendula spp. و سلوی پاکوتاه Salvia sp.، چه در کاشت خطی و چه به صورت تودهای در اشکال هندسی، به خوبی با یکدیگر تناسب داشته و تعادل مناسبی برقرار میکنند. یک توده تکرنگ از گلهای فصلی مختلف که بهصورت انبوه با یکدیگر کاشته شدهاند، میتوانند تاکیدی را در یک چشمانداز ایجاد کنند. این نوع کاشت برای مناظری که در فواصل دور قرار دارند، (مانند منظرهای که از خیابان دیده میشود)،علامتگذاری مسیرهای اصلی یا دروازههای ورودی و یا برای هدایت نگاه و توجه بیننده به یک در و یا راه ورودی، میتواند مفید میباشد.
اما توجه داشته باشید از رنگ تندی که توجه را خیلی جلب کند، استفاده نشود. طبق استانداردهای موجود پوششی با شمعدانی قرمز و یا سلوی سرخ، بهطور قطع جای زیادی برای رشد و توسعه خود میتواند داشته باشد. رنگهای تند ممکن است، برای چند هفته اول جالب باشد؛ اما وقتی برای چندماه متوالی در دید بیننده قرار گیرند، آرامش اعصاب را به هم میزند. با تغییر دادن رنگ اصلی (مانند درجات متفاوتی از رنگ قرمز یا صورتی) یا اضافه کردن تاکیداتی با طیفهای رنگی مکمل یا متضاد (مانند گل همیشهبهار با رنگ زرد کمرنگ که همراه با اطلسی با رنگ بنفش تند) تصویر ایجاد شده در فصل گلدهی بسیار جالب خواهد بود.
درتصویر زیر
گل همیشهبهار Marigolds عموما جزو یکسالههای نیمهمقاوم طبقهبندی میشود. این گلها هوای گرم را ترجیح میدهند اما میتوانند از سرمای سبک در فصل پاییز هم جان سالم به در ببرند.
تصویر زیر
شاهپسندهای ارغوانی همراه با شمعدانیهای قرمز، در حالی که گلهای همیشه بهار زرد در پس زمینه قرار دارند. از آنجا که گیاهان با ارتفاع مشابه یکدیگر انتخاب شدهاند، انتقال توده رنگها به چشم بیننده بهطور موثری انجام میشود.
گلهای فصلی چندساله
ممکن است وقتی پی ببرید که بعضی از متداولترین گیاهانی که بهعنوان یکساله میشناسید، در حقیقت گیاهان دایمی هستند، متعجب شوید. گیاهان زیر در بیشتر مناطق بهعنوان یکساله زندگی میکنند، اما همین گیاهان در نواحی معتدل، با آب و هوای ملایم و بدون یخبندان زمستانی نیز میتوانند بهصورت چندساله زندگی کنند.
1. Argyranthemum frutescens مارگریت
2. Begonia Semperflorens – Cultorum hybridبگونیا
3. Bellis Perennis مینای چمنی
4. Catharanthus roseus
5. Dianthus chinesis میخک چینی
6. Erysimum cheiri گل شببو
7. Eustoma grandiflorum
8. Gazania hybridsگازانیا
9. Heliotropium arborescens گل آفتابگردان
10. Impatiens Wallerana گل بیحوصله
11. Mirabilis Jalapa گل لالهعباسی
12. Pelargonium hortorum شمعدانی
13. Rudbeckia hirta کوکب کوهی
14. Salvia farinacea سلوی (مریمگلی)
15. Salvia splendens نوعی سلوی
16. Senecio cineraria زلف پیر
17. Solenostemon scutellarioides حسن یوسف
18. Torenia fournieri
19. Verbena hybrida شاهپسند باغی
20. Viola wittrockiana بنفشه
گلهای فصلی به عنوان گیاهان تاکیدکننده
گلهای فصلی بهخاطر رشد سریع و ارزان بودن برای ایجاد سریع رنگ در باغهای تازه احداث شده، ارزشمند میباشند. اما این نکته را نیز فراموش نکنید، این گلهای فصلی میتوانند جذابیت چشمانداز را نیز بهخوبی افزایش دهند.
تکرار کاشت یک نوع خاص از گلهای فصلی یا استفاده از یک رنگ معین گل، میتواند توجه را به درختچهها و درختانی که از قبل در آن مکان کاشته شدهاند، جلب کند و مناظر را به هم متصل کند. تجربه کردن با رنگها و ترکیبات جدید، بدون ایجاد هزینه، تغییر چارچوب در طرح هرسال یک پیچیدگی جدید به منظره ارایه میدهد. همچنین اضافه کردن گلهای فصلی باعث روح دادن به حاشیههایی میشود که قبلا با گیاهان دایمی و ثابت کاشته شده است. بعضی از طراحان ممکن است به حذف گلهای فصلی در کاشتهای گیاهان علفی خود فکرکنند (فقط گیاهان دایمی بکارند)، در حالیکه بسترهای مملو از گیاهان دایمی ممکن است در کنار گیاهان بزرگتر زشت بهنظر برسند، ولی گلهای فصلی وقار و ظرافتی دارند که در میان دیگر گیاهانی که در حاشیه کاشته میشوند، بهخوبی جلوهنمایی میکنند.
گل انگشتانه (Digitalis purpurea)
ختمی یک ساله (Alcea rosea) و
کوکب کوهی (Rudbeckia hirta) چند گیاه یکساله و دوساله هستند که به خوبی با گیاهان دایمی تلفیق میشوند. گلهای فصلی دارای دوره شکوفهدهی طولانی، میتوانند تنوع رنگ زیادی را برای پرکردن جای گلهای ریخته گیاهان دایمی، ارایه دهند. وقتی میخواهید تصمیم بگیرید چه گیاهانی را همراه با گلهای فصلی باغ بکارید، ذهن فقط به گیاهان دایمی فکرنکنید. در یک باغ ییلاقی که انواعی از گیاهان زینتی را دارد میتوانید گلهای فصلی را با انواع دیگر گیاهان مانند گلهای پیازی، درختچهها، گراسهای زینتی گیاهان دارویی و معطر، درختان و هر چیز دیگری که به نظرتان جالب میآید ترکیب کنید. در اینجا هیچ قانونی وجود ندارد به آسانی میتوانید هر گیاه را در جایی قرار دهید که بهخوبی رشد میکند و میتواند زیبایی گیاه همسایهاش را تکمیل کند. همچنین گلهای فصلی میتوانند با اضافهکردن رنگ یا حس به یک باغ سنتی سبزیجات پس از برداشت محصول در اول فصل تازگی ببخشند. بعضی گلهای فصلی مانند لادن (برگ خوراکی آن در دلمه بکار میرود،) آفتابگردان و لوبیاهای رونده قرمز علاوه بر طعم خوب و خوراکی بودنشان، از نظر ظاهر، زیبا نیز میباشند.
در تصویر زیر
کتان زینتی linaria spp که یک گل فصلی پررشد و بوتهای میباشد. گلهای رنگی این گیاه مدت طولانی خود را به نمایش میگذارد که همین امر آنرا بهعنوان یک گیاه مناسب برای کاشت در بستر باغچه ارزشمند میسازد.
در تصویر زیر
ترکیب کردن گلهایی با رنگهای متفاوت از یک گیاه، تنوع و جذابیت را به این توده گیاه کاشته شده (nemesia) بخشیده، یک گلفصلی حساس به سرما که بهخاطر گلهای زیبایش کاشته شده است.
گلهای فصلی در گلدان
یکی از راحتترین و متداولترین راههای ایجاد جذابیت برای هر باغ گلدانها میباشند، این گیاهان میتوانند از سالی به سال دیگر و حتی در هر فصل فرق کند. بهطور نمونه گل بنفشه میتواند در فصول خنک کاشته شود، درحالیکه گل ابری یا شمعدانی میتواند در طول گرمای تابستان جانشین آن شود. یک گلدان بزرگ که لبریز از انواع گیاهان برگ زینتی و گلداری است که به دقت انتخاب شدهاند، یک راه کلاسیک برای نمایش گلهای فصلی میباشد. حتی با گلدانهای کوچک میتوانید صدها ترکیب مختلف برای روح بخشیدن به پلها، حیاطها و بالکنها ارایه کنید، همچنین میتوانید از گلدانهای چندگانهای که یک طرح را در باغتان تکرار میکند یا طرح کاشت را برای تنظیم یک حالت جدید عوض میکنند، استفاده کنید. به جای ترکیب چند گیاه در یک گلدان بزرگ، چند گلدان کوچکتر از گیاهان منفرد را گروهبندی کنید. این راه خوبی برای دستهبندی رنگها، برداشتن رنگهای غالب از کنار بسترها و یا سعی در ایجاد ترکیبات رنگی جدید است.
در تصویر زیر
در تصویر زیر
در تصویر زیر
اگر از گلهای معطر لذت میبرید، میتوانید گیاهان نخود شیرین و سایر گلهای فصلی معطر را در بستر یا حاشیهها با هم بکارید. همچنین گلهای بریده آنها بسیار دلانگیز میباشد.
گلهای فصلی برای باغهای معطر
برای اکثر باغها، رایحه یک عامل مهم در هنگام تصمیمگیری برای انتخاب نوع گل فصلی و مکان قرارگرفتن آنها به شمار میرود. (Lobularia maritima) در یک بعدازظهر گرم بوی عسل میدهد، در حالیکه شببو (Matthiola longipetala subsp. bicornis) بوی ملایمی در نسیم بعدازظهر ایجاد میکند. همچنین شکوفههای معطر در گلدانها و یا بسترهای قرارگرفته در کنار پنجرهها و یا درهای خروجی بسیار لذتبخش میباشند. اگر به طور معمول بعدازظهرهای تابستانی را در بیرون از منزلتان میگذرانید، این گونه گلها که تنها در بعدازظهر رایحه خود را پخش میکنند، برای شما مناسب نیستند.
گلهای فصلی مناسب برای گل بریده
اگر از آوردن گلهای بریده باغ به داخل منزلتان لذت میبرید، پیشنهاد میشود قسمت جداگانهای را در باغ، برای این منظور در نظر بگیرید. با این شیوه میتوانید بدون آسیب رساندن به چشم انداز حیاط به طور مداوم گل بریده تهیه کنید. گلهای فصلی مناسب برای گل بریده تعداد زیادی گل تولید میکنند که بعد از برش به خوبی داخل منزل باقی میمانند. این گلها شامل گل آهار ـ گل میمون ـ گل ستارهای ـ گل همیشهبهار ـ مینای چمنی و گل زبان در قفا (Consolida ambigua) میباشند. همچنین برخی گلهای معطر یک جای ماندگار در گلآرایی برای خود باز میکنند این گلها هیچوقت پژمرده نشده و نمیریزند. چنین گلهایی گل خشک نامیده میشوند، مانند لیمونیوم(Limonium sinuatum) – گل تکمهای (Gomphrena globosa) و گل کاهی (Bracteantha bracteata) یکی از اجزای مهم اینگونه باغها به شمار میروند. زیرا زیباترین دوره زندگی آنها در فصل زمستان و در زمانی است که خشک شده و روی گیاه باقی میمانند. این گیاهان در گلآرایی به عنوان گلخشک در سبدهای گل به کار رفته و ارزش خاصی به آنها میبخشند.
آوردن گلهای فصلی به باغ
پرورش گلهای فصلی ساده میباشد، زیرا آنان با شرایط متفاوتی سازگار هستند و راهحلهای مناسبی را برای رفع کاستیهای باغ در اختیار قرار میدهند. مثلا اگر شما تازه به منزلی نقل مکان کردهاید، میتوانید باغچه منزل را با گلهای فصلی برای یک و یا دو سال پر کنید و در این مدت در مورد گیاهان دایمی و طرح نهایی منظرهتان تصمیم بگیرید. یا اگر یک منزل را اجاره کردید، پرورش دادن گلهای فصلی باعث زیبایی حیاط شما میشود؛ بدون اینکه مجبور شوید سرمایهگذاری دایمی کنید. گلهای فصلی برای باغها و پارکهای شهری بسیار مناسب میباشند، چون میتوانند فضاهایی متراکم از انبوه گلها ایجاد کنند و نتایج سریعی را در مکانهایی که گیاهان دیگر رشد ایدهآلی ندارند، سبب شود. یکسالهها و یا دوسالههای بلندمانند گل انگشتانه وگل ختمی و پیچکهای یکساله مانند نیلوفر پیچ میتوانند بهصورت بسیار مناسب به عنوان پردهای موقت، مناظر ناپسند و غیرمتعارف و یا پرچینهای نازیبا و کندههای درخت یا منظره حیاط همسایه را پنهان کند.
ایدههای زیادی در مورد کاربرد موثر این گیاهان ذکر شده است.
بذرگیری از یکسالهها و دوسالهها
اگر باغبانان از بذرگیری و رویش مجدد یکسالهها و دوسالهها لذت میبرند، جدای از دردسرساز بودن این تکرار هر ساله، دوام و قدرت تحمل نسبت به شرایط متفاوت و منظره زیبایی که در محوطهها به صورت غیرمنتظره ایجاد میکنند، باعث رضایت خاطر باغبانان میشود. این نوع بذردهی بستگی به ناحیه کشت شده دارد، در زیر تعدادی از گیاهان بذر دهنده آمده است: جدول 2
1. Alcea rosea (hollyhock) گل ختمی یکساله
2. Amaranthus caudatus (Love Lies bleeding) تاج خروس
3. Calendula officinalis (Pot marigold) همیشهبهار
4. Centaurea cyanus (cornflower)گل گندم
5. Cleome hasslerana (cleome) گل عنکبوتی
6. Consolida ambigua (rocket larkspur) زبان در قفا
7. Coreopsis tinctoria (Calliopsis) گل اشرفی
8. Cosmos bipinnatus (Cosmos) گل ستارهای
9. Digitalis purpurea (foxglove)گل انگشتانه
10. Eschscholzia californica (California poppy)شقایق زرد
11. Helianthus annuus (Common sunflower) گل آفتابگردان باغی
12. Iberis umbellata (annual Candytuft) ایبریس
13. Impatiens balsamina (garden balsam) گل حنا
14. Ipomoea tricolor (morning glory) نیلوفر پیچ
15. Lobularia maritima (sweet alyssum) آلیسیوم شیرین
16. Lunaria annua (honesty)کتان زینتی
17. Mirabilis jalapa (four o’clock) لاله عباسی-گل ساعت چهار
18. Myosotis sylvatica (forget-me-net) فراموشم مکن
19. Nicotiana alata (flowering tobacco) تنباکوی زینتی
20. Nigella damascena (Love-in-a-mist) / Damascena شونیز گونه (سیاه دانه)
21. Papaver rhoeas (corn poppy) رز آفریقایی (پاپاور)
22. Portulaca grandiflora (rose moss) خرفه خزهگونی
23. Sanvitalia procumbens (creeping zinnia) آهار خزنده
24. Tanacetum Parthenium (feverfew) مخلصه
25. Tithonia rotundifolia (Mexican sunflower) آفتابگردان مکزیکی
26. Tropaeolum majus (nasturtium) آب تره
27. Verbascum bombyciferum (mullein) گل آهار برگ باریک
28. Zinnia angustifolia (narrow – Leavedzinnia) گل آهار
29. Zinnia elegans (zinnia) گل آهار
در تصویر زیر
نیاز به مانع دارید که اطراف منظره بکشید تا زمانیکه بتوانید دور آن را حصار یا پرچین بکشید؟ از یکسالهها یا بلندی مثل پنجهعلی (Digitalis purpurea) foxgloves استفاده کنید.
سلام عالی بود